Friday, January 16, 2015

Писатель

Писатель


          I этап: как все начиналось  

Как и большинство молодых представителей моего поколения, в результате ничегонеделанья, игры в карты, домино и нарды, курения травки и безоглядных пьянок, я впал в глубочайшую депрессию.В моем словарном запасе с возрастающей частотой стали появляться  такие фразы, как : - все, я завис... весь кончился... ничего не колышет... я уже летаю... все до фени... и т.д. К тому же из на удивление покладистого мальчика я превратился в конфликтную, злоязычную и безжалостную особу.
Проблемы возникли у меня и во взаимоотношениях с родителями (ненавижу: - пап, дай два лари), я стал на дух не переносить родственников (пошли они..., какой от них прок?!), возненавидел соседей (и у этого лоха такая машина?!) и едва не стал полицейским.
Нервы у меня разошлись вовсю. Ни работы, ни перспективы найти работу, ни перспективы появления перспективы найти работу. Короче, единственная мечта, что у меня осталась, была – поскорей бы состариться и умереть. И тут мне в руки попала американская книга мудрых мыслей. В ней было написано:

I I  этап: что было написано в американской книге мудрых мыслей:

«Если не знаешь, что делать – женись!»

Честно говоря, эта мысль произвела на меня такое впечатление, что я серьезно стал подумывать о женитьбе (к тому же я пришел к выводу, что это - вещь выгодная, поскольку приобретаешь постоянного сексуального партнера). Я срочно влюбился и через полтора месяца мы поженились. Празднование и медовый месяц пропускаю и перехожу к следующему этапу.

I I I этап: самая социальная история

Мы с Тико обычно и так просыпаемся поздно, а в тот день вообще – открыли глаза в шесть часов вечера.
- Эй, встань, помоги ей! Безобразие, что за ленивая жена мне досталась!
- Помолчал бы, Золодув!
- Золодув или нет,  но при возне в золе рождаются гениальные идеи.
- Ох, ох, ох! Ну и чокнутый же хвастун ты у меня! Чокнутый, чокнутый!
- Не заигрывай и вставай, говорю, имей совесть!
- Ну, еще пять минуточек, а?!
- О-о, вставай, а то сейчас выпихну из постели.
Недовольно бормоча, Тико выскользнула из–под одеяла и начала одеваться. Одеваться она умеет очень зазывно, и:
- Иди ко мне, котеночек мой!
- Пошел ты... Сначала прогнал, а теперь?
- Ну иди же!
- Нет!
- Иди сюда. Если встану, хуже будет!
- Да ну?!
Я вскочил и схватил ее в объятия. Она ускользнула и запрыгнула на кровать. Я бросился за ней, и мы начали гоняться по комнате. Тико визжала и удирала от меня. Я кидал в нее  то подушки, то одежду, и от этого она веселилась еще больше. На шум в комнату заглянула моя мама и, поняв в чем дело, вышла со смехом – сумасшедшие, да и только!
Тико смутилась – хватит, стыдно. Я воспользовался моментом и крепко обнял ее. В ответ она повисла у меня на шее, но потом вдруг засмеялась и выскользнула.  Я исхитрился дотянуться до нее, и ее лифчик остался у меня в руках.
- Ой!
- Эй, что это?
- Ты что, зверь, что ли?!
- Я что, нарочно, по-твоему?!
- Покажи, совсем испортил? Эх, теперь и не зачинить!
- Не зачинишь и не надо, мать его..., выбросим!
- Ну да, а что я сегодня к Лии надену?
- А другого нет?
- Не знаешь, что нет?
- Тогда  иди так.
- Так - как? Без лифчика?
- Ну и что?
- Ты что, совсем...?
- Возьми у моей мамы деньги и купи новый.
- О-о, как я ей об этом скажу, да и купить не успею.
- Да что там, сбегаешь и купишь.
- Я не могу просить денег у твоей мамы.
- ...
- Сам скажи!
- А что я ей скажу?
- Ну скажи ты!
- Что сказать, «дай деньги Тико на лифчик»?
- Тогда у отца возьми.
- Когда он придет!
- Тогда займи у кого-нибудь.. Не то, что мне делать, Дато, не пойти?
- Кто этот кто-нибудь?
- Возьми у Серго.
- Я и так ему тридцать лари должен, не могу еще попросить.
- ...
(Пауза)
- А если ты своей маме позвонишь?
- Оо, я не могу ей сказать, что мне деньги нужны.
- Ну, а что делать?
Тико не ответила, вышла из комнаты и принялась за стирку, а я понял, что настало время искать работу, и

I V этап: продолжение самой социальной истории

В газете бесплатных объявлений я опубликовал такой текст:
«Молодой, талантливый писатель ищет работу, с соответствующей зарплатой. Т: 722514.»
Где-то на третий день мне позвонила одна молодая дама и предложила достаточно высоко оплачиваемую работу. Мы договорились о встрече, и я пошел.
Дама была очень мила... Обещала мне славу и горы денег, убедила меня занять деньги, приобрести товар на пятьдесят лари, поручила мне его реализовать и вдобавок обещала проценты, если приведу к ней таких же, как я , желающих.
Товар этот я с трудом всучил родственникам и изменил текст объявления:
«Молодой, талантливый и симпатичный писатель ищет работу, с сетевым маркетингом не обращаться. Т: 722514, Дато.»
 Обратилась ко мне дама, которой надо было привести в порядок документы и личные записи покойного супруга.
И за какие-то семь часов я заработал тридцать лари, и Тико купила, наконец, этот треклятый лифчик... но потом целую неделю никто не звонил, и я дал объявление уже в бегущей строке (здесь слово стоит лари):
«Писатель ищет работу! Т: 722514. Дато.»
Вначале позвонили какие-то девчонки, ого-го, писатель, заорали и отключились, потом – какой-то (оказывается, известный) пожилой писатель и выругал меня – как ты смеешь позорить наше призвание и профессию. Так что, когда позвонил какой-то бизнесмен  и предложил мне в долг написать его биографию, я окончательно махнул рукой. И тут появился Этот, четвертый.

V этап: как появиился Этот, четвертый

- Алло, слушаю!
- Будьте добры, господина Давида!
- Я слушаю.
- Здравствуйте, я звоню по поводу Вашего объявления.
- Да-да.
- Я хочу знать, какую работу Вы можете выполнить?
- Видите ли, вообще-то я писатель, но справлюсь с любой бумажной работой.
- Только с бумажной?
- Ну-у... в зависимости от того, что Вам конкретно нужно...Я могу делать и  кое-что другое, например...
- Тогда знаете, что... может, завтра в двенадцать часов встретимся у метро Гоциридзе и все обговорим, если Вас устраивает, разумеется?
- Да-да, нет проблем, я буду.
- Хорошо.
- А как я Вас узнаю?
- Ха, я сам Вас узнаю, ведь вас, писателей сразу видать!
Я рассмеялся (с гордостью) – Нет, правда, как Вас узнать?
- Кто там будет самый тяжеловесный – это я.
На следующий день с половины двенадцатого я стоял у входа в метро. «Тяжеловес», конечно, меня не узнал, и я сам подошел к нему:
- Простите, вчера вечером по телефону мы не с Вами говорили...ну... по поводу объявления?
- А-а, ты Дато?
- Да. Простите, Ваше имя?
- Вахтанг, Вахо.
Мы сели в его машину и поднялись на второе плато Нуцубидзе.
Квартира Вахтанга была обустроена со вкусом. Чувствовалось, что недостатка в деньгах он не испытывает.
- Дато, честно говоря, я хочу сначала присмотреться, подойдешь ли ты. Поэтому у меня такое предложение:- два-три дня походи сюда, я посмотрю, дам тебе элементарные поручения, и если понравишься -  я тебя найму.
- И все же, что я должен делать?
- Пока ничего. Что касается этих двух дней, возьми эти сто лари. Это аванс, вернее, зарплата за эти два дня.
- А если я Вам не понравлюсь?
- Если не понравишься... Ха, найду другого писателя, их же пруд пруди! Да., и впрямь. принеси мне что-нибудь свое, посмотрю, что ты там пишешь!
Я отнес ему кое-что; он прочел и похвалил:
- Молодец, сгодишься!
Эти сто лари, что я принес домой, были восприняты, как божья благодать. Мы высказали тысячу предположений, что может входить в мои обязанности.
- Может. он подаст тебе какие-нибудь идеи, чтобы ты написал от его имени-, сказал отец.
- Мне кажется, он меценат, но не осмеливается прямо предложить тебе помощь, а так..,- сказала мама.
- Да кем бы он ни был! Сто лари за два дня!.. О чем ты, Дато! Считай, наша жизнь наладилась!- обняла меня Тико.
- Само собой! Да хоть в кирпичный цех меня работать пошлет!.. Пусть столько платит, и если хочет, хоть плеткой меня хлещет!- согласился я и начал мечтать:

1 мечта:
если так будет продолжаться, я расплачусь со всеми долгами.
2 мечта:
помещу Тико в самый хороший роддом и хорошо обустрою детскую.
3 мечта:
этим летом поедем на море, оттуда – в горы, потом еще куда-нибудь.
4 мечта:
со временем придумаю еще что-нибудь!
 Эти два дня я ничего такого не делал, просто отвечал по телефону и сам напросился пойти на рынок. Зато на третий день он угостил меня хорошим вином и объяснил, что я должен буду делать. В мои обязанности будет входить:
а. Каждый день  в пять часов приходить к Вахтангу.
б. Обнажаться до пояса.
в. Ложиться на тахту.
И Вахтанг будет стегать меня специально изготовленной из медвежьей кожи плеткой.
За каждый удар мне полагается десять лари.
- Ну и юмор у Вас! Можно подумать, Вы серьезно!- заговорщически улыбнулся я.
- А кто сказал, что я шучу?- он тоже улыбнулся.
(Разумеется, здесь пауза, посколько момент кульминационный!)
Я захохотал, он вторил мне.
-Ну и шутник Вы! Надо же придумать такое, ха-ха-ха!
-Да уж! Ну ты думай, по-моему, хи-хи, предложение неплохое. Ударов десять в день выдержишь!- он смеялся и не сводил с меня глаз.
Внезапно я прекратил смех.
- Вы что, серьезно?
- А что несерьезного ты во мне заметил?
Я молча встал и направился к двери. Потом внезапно повернулся и стал орать. Он тихо, не издавая ни звука слушал меня. От этого я еще больше растерялся и замолчал. Развернулся и ушел.
Дома меня выслушали молча. Потом каждый высказал свое мнение:
Мама:
- Даа, не знаю, он больной какой-то... И у каких людей деньги, а?! За один удар десять лари! Деньги-то хорошие, да тебя жалко, исполосует он тебе спину в клочья, лучше что-нибудь другое поискать. Да и эти сто лари ведь у тебя остались!
Тико:
- И отчего это всякая дрянь на тебя выходит, а! Ты должен был его вздуть хорошенько, знал бы он тогда! И зачем нам такие деньги, если ты заболеешь!.. Ни роддома, ни моря, вообще ничего не хочу!
Отец:
- Вот, блин...! Во времена коммунистов этого подонка засунули бы, куда следует, а сейчас... Дело-то в чем, знаете? Этот негодяй нам не оставляет выбора; вынуждает... Ты понимаешь?! Он ведь специально вначале эти сто лари дал, чтобы... Блин!.. Однако, чем на толкучке нервы трепать, пойду я сам к этому подлюге, и пусть лупит, сколько выдержу. Ну, как в царские времена! Этим он не меня, а сам себя унизит, если хотите знать!
Я:
- Я не понимаю, почему ты должен пойти? Если кто и пойдет, так это я ... а я не пойду, этого еще не хватало, чтобы какой-то урод меня бил... да пошел он!
Но в интимные минуты жена посетовала: - А как хорошо было бы, если бы он что-нибудь другое тебе предложил, мы бы на море поехали...?!
И я решил:- К черту, пойду и пусть бьет меня. Правда, если...?! В принципе, он и фамилии-то моей не знает, да и не узнает. Ведь скольких писателей зовут Дато..! Вот поднакоплю немного денег, выматюкаю его хорошенько, отхлещу его же плеткой и уйду!

(На этом эта история могла бы и закончиться, но она не кончается!)


VI этап: просто этап

На следующий день я посетил Вахтанга; при виде меня он иронически улыбнулся, и я едва не повернул обратно, но все же вошел.
Пока я раздевался, он наелся и подошел ко мне, срыгивая.
- Сколько выдержишь?
- Откуда мне знать?! Скажу, когда не смогу больше.
До десятого раза ударял очень больно. Потом устал, что ли, но так больно уже не было. На сорок пятом переспросил:- Не хватит?
- Нет!
Ударил еще пять раз и остановился – не могу больше. Потом достал кошелек и отсчитал деньги. За полчаса я заработал пятьсот лари- это трудно было себе представить!
- Вообще-то, за столько ударов мне полагается скидка!- хохотал Вахо. Насупившись, я не отвечал ему.
- Эй, парень, прекрати! Ты чего бычишься? Не хочешь - так писатели сами просятся! Скажи, другого возьму.
- Да я не бычусь! Больно просто, не железный же я!
-  Меньше бы дал себя ударить - и все; кстати, надо условиться вот о чем: если хоть один день пропустишь, потом целый месяц будешь работать бесплатно, или я другого найду.
- Мало ли что может случиться!
- А я знать ничего не хочу! Нет – и точка! Пропускать не должен. Устраивает – устраивает, нет – всего хорошего!
- Ладно, ладно!
Дома меня встретили так, как будто я вернулся с поля боя. При виде же такого количества денег все чуть с ума не посходили.
- Давай, сынок, и я пойду! Пусть этот Вахо нас колотит! – сказал отец.
Мама стала причитать и лить слезы.
Тико молчала.
- Если так продолжу, и машину куплю, и квартиру!- подумал я и мечтательно вздохнул.
Потом у меня выходило где-то двадцать-двадцать пять ударов в день. Вахо был доволен, мы тоже. Как-то раз к нам заявился наш родственник и после долгих уверток попросил меня вот о чем:
- Сынок, может, и моего Тамази устроишь на такую работу? Бедный мальчик от переживаний уже сам не свой. Скажи своему хозяину, может, и его возьмет? Так-то он худенький, да обещает,что выдержит!.. Благослови тебя господь, может, поможешь нам стать на ноги? На тебя надежда, ты же знаешь, мы в долгу не останемся!
Я, конечно, настрого запретил своим говорить, как я зарабатываю деньги, Тамази же на меня обиделся.
Между тем прошло более двух недель.Тико была на седьмом месяце, и я с таким нетерпением ждал появления своей кровиночки, что плевал на то, что уже не мог ложитсяна спину.Деньги на машину я набрал, вот-вот должен был купить, но колебался, не лучше ли добрать еще и купить собственную квартиру. Но неожиданно мои раны распухли, нагноились и стали нестерпимо болеть. Я уже не мог выносить более пяти ударов. Вахо был недоволен и пригрозил, что выгонит.
- А если я временно вместо себя кого-нибудь приведу?
- Нет. Или ты будешь, или я сам найду другого.
- Господин Вахтанг, я не могу больш... если не подлечусь, может так осложниться, что у меня белокровие разовьется.
- А мне что за дело? Мы же договорились, что ты ни одного дня не пропустишь?! Мне эти удары нужны комплексно, не понимаешь?! Что я, садист какой, что ли?!

Дома:
- Я убью этого сукина сына! Волочешь, как он давит на меня?! Знает, что я не могу больше - и давит. Свинья он, это же не человек!
- А если отпуск попросишь?
- Да нет, он и на один день меня не отпустит.
- Бедняжка ты мой!
- Бросать надо, мочи нет больше, деньги же не все в жизни!
- Может, потерпел бы еще немного, собрали бы на квартиру и...
- Не понимаешь, не могу больше... н е  м о г у!..

У Вахтанга:
- Господин Вахо, я больше не смогу к Вам приходить... не могу больше терпеть... Не то, что мне не хочется приходить к Вам, но... Вот, смотрите, что делается с моей спиной... вот здесь, правее...А-а, осторожно... да-да... вот здесь!
- И правда - гноится здорово... что поделаешь, придется искать другого...Но ничего... приятно было работать с тобой!
- Спасибо – мне тоже! И еще – у меня есть шанс, что потом вы меня опять примете?.. Нет?..
- Нет, это не в моем стиле! Впрочем, есть один вариант - освободилась другая вакансия, могу перевести тебя туда... Только должен будешь быть со мной целый день и получишь по двести лари.
- Я согласен...А что за работа?
- Нет, не думаю, чтоб ты согласился... наверное, и придется подыскать другого...
- Да Вы скажите, может, я согласен?!
- Нет, не думаю.
- О-о, да скажите же!..
- Ты должен будешь держать, когда я мочусь.
На меня напал смех... долгий, заливистый смех... но на этот раз я не стал орать...почему-то мне вспомнился мой еще нерожденный сын, некупленные еще квартира и машина, отдых на море и в горах... и я придержал язык!..

VII этап:

- Господин Вахтанг иногда такие странные предложения делает, что диву даешься, блин...

Thursday, February 27, 2014

პრაგმატულობის ფილოსოფია





ნევროზის კლასიკურ განმარტებას თუ ავიღებთ, ესაა ემოციური პრობლემების შეგრძნება, უკეთ თუ ვიტყვით პრობლემების ემოციური შეგრძნება (ინტერპრეტაცია), რომელიც სათავეს შეუგნებელი შინაგანი კონფლიქტებიდან იღებს. ეს „შეუგნებელი“ კონფლიქტები ხშირად „დავიწყებული“ გადატანილი სტრესია, არაიშვიათად ვერმიღებული რეალობა, ნაწილობრივ კი ქცევის მიღებულ ნორმებს  და ინდივიდის სურვილებს შორის დაუნდობელი და დაუღალავიც ბრძოლა.
ჰოდა, რაც გამოდის ამ ფორმულირებიდან, იმის რეალურ შედეგს კი ვხედავთ აღრენილ ხალხში, გაღიზიანებულ საზოგადოებაში, გავეშებულ ბრბოში, თუკი არ ვიქნები მთლად ძალიანაც კი მოკრძალებული.
ჩვენ, საქართველოს მოქალაქეები, ყოველ შემთხვევაში, იმ მინუს ოც პროცენტზე მცხოვრები ადამიანები, ჩემი დაკვირვებით, ანალიზით და ჭვრეტით (მომწონს ეს სიტყვა, წონას მმატებს საკუთარ თავში) ახლა და სწორედ ახლა ვდგავართ გასაყართან და რისი? ღირებულებების არჩევანის. ერთის მხრივ, (არ ვიცი ეს ასე ზეპირად ვინ გადმოსცა და რა არ დაგვავიწყდა ამდენი ხანი და ვაიუშველებელუწყვეტი ტრადიცია გახდა) ეგრეთ წოდებული ეროვნული ფასეულობების თაობიდან თაობაზე გადაცემა, სარწმუნოებრივი (ძირითადად მართლმადიდებლური) თვითშეგნებისა და მოდი ჩავაკვეხებ - პლატფორმის დაცვა, მეორეს მხრივ კი სურვილები, სურვილები, სურვილები.
არადა ჩვენ, მხოლოდ და მხოლოდ ჩვენ უნდა ავირჩიოთ გზა, რომელიც ჩვენივე მომავლის განვითარებას ხელს შეუწყობს. ეს გზა კი სხვა არაფერია, თუ არა (დავარქვათ ასე) პრაგმატულობის ფილოსოფია.



აქვე რეცეპტიც: ავიღოთ ცოტა ლოკი, შევურიოთ მცირედად ჰობსი, ზევიდან მოვაბნიოთ (გემოვნებით) რუსო, მოვაყაროთ წვრილად გახეხილი მაკიაველი და კარგად შევახვიოთ ნიცშეში (ისე, რომ ორთქლი არ დაიკარგოს). შემდეგ ყველაფერი ეს შევდგათ ისტორიის ღუმელში და დაველოდოთ სანამ ერთი სრული თაობა არ გამოიცვლება (სურვილისამებრ, შეიძლება პროცესების დაჩქარება, რაზეც ქვევით წაიკითხავთ).
ჩვენი რელიგიური (თავსმოხვეული და სხვა სიტყვა ამ შემთხვევაში არ გამოგვადგება, რადგან სხვა შემთხვევაში, სხვაგვარი ცხოვრების ნირი გვექნებოდა) გრძნობები, ეთიკური ნორმები და ქცევის მიღებული წესიც და ზოგადადამიანური, შესაბამისად კი მეტად პრაგმატული სურვილები რომ აშკარად წინააღმდეგობრივია, ამას ბევრი ფიცი-მტკიცი არ ჭირდება. ეს წინააღმდეგობა კი, მით უფრო, როცა ეს ზემოთხსენებული რელიგიური გრძნობებიც ყალბია (სახარების მიხედვით „შენ გაიხადე სხვას ჩააცვის“ პრინციპი სრულიად უქმდება, როცა თუნდაც ზიარების რიგში დგანან მლოცველების დიდი უმეტესობა და ერთმანეთს ხილულად თუ უხილავად თავპირს ამტვრევენ რათა უფრო ადრე მიეახლონ სიწმინდეს) იწვევს შინაგან დისკომფორტს, აგრესიას, ზიზღს, დაუნდობლობას და საბოლოო ჯამში, სწორედ რომ უმეტეს კაცთმოძულეობას. და ისევ ამ პრაგმატული ფილოსოფიის მიხედვით თუ ვიმსჯელებთ, ფაქტობრივად, ვართ ქრისტიანები უქრისტეოდ, ანუ მთელი ჯაფა წყალში იყრება და ლოგიკისა და პრაგმატიკის კანონების მიხედვით, ის წესები, რასაც ასე განუხრელად მივსდევთ და ვიცავთ, არაფრის მომცემია - ანუ არაფრისთვის ვშრომობთ.
თუკი თავს ქრისტიანებად ვასაღებთ (არადა ამ ეტაპზე მომგებიანიც კი არაა ქრისტიანობა, ამაში არავინ არაფერს იხდის), ან უბრალოდ ვპატიოსანმოქალაქეობთ, ან  სულაც მაჩვენებლობით ვოხრავთ მავანზე და რაღაცებზეც, ქცევით კი ამის საწინააღმდეგოდ ვიქცევით და განვითარების არც ერთ ფორმას არ მივსდევთ საბოლოოდ (ვგულისხმობ სულიერ ან მატერიალურ განვითარებას, არჩევანი მარტივი და ლოგიკურია), ვრჩებით სადღაც გზაჯვარედინთან გაჩხერილები და სანამ აქეთ იქით ვიყურებით, ათასი სხვა სახელმწიფო ისე ჩაგვიქროლებს, დასახელების წაკითხვასაც ვეღარ ვასწრებთ.
განა უფრო მარტივი არ იქნებოდა აცტეკებივით ჩვენი, დამოუკიდებელი განვითარების გზა აგვერჩია და შედეგებით ევროპა კი არა, თვით უფალი ღმერთიც კი გაგვეოცებინა?
რითი და პრაგმატული ფილოსოფიით.



მაგალითად, ერთი ამოსუნთქვის ამბავია, თორემ, თუ დაფიქრდები კაცი, ვის რა ჩემ ფეხებად ჭირდება 25 000 (ახლა უკვე 12 500) პატიმარი? თავისუფლად შეგვიძლია დავუდოთ ხელშეკრულება და პირობა დავადებინოთ, რომ აღარასოდეს საქართველოში აღარ დაბრუნდებიან, გამოვუშვათ ციხიდან და შევუშვათ, მაგალითად მეზობელ რუსეთში ან სომხეთში (თურქები გაქექილი ხალხია და არ მიიღებენ). ამით დავზოგავთ რამდენიმე მილიონ მუქთამჭამელში გადაყრილ ლარს და ცოტა ქრისტიანულადაც მოვიქცევით, რადგან ცოდვას ავაცილებთ ბადრაგებს, ვინც ნებით თუ უნებლიედ, დამნაშავეების უკანალისკენ ცოცხით მიიწევს და მიექანება.
შუბლის ძარღვის ამბავია, თორემ რა საჭიროა ავადმყოფი, ინვალიდი და უკურნებელი სენით დაავადებული ბავშვების, ახალგაზრდებისა და მოხუცების (ამათი თავიდან მოშორება თაობათა ცვლის, ზემოთხსენებულ პროცესებს დააჩქარებს) შენახვა? ან მათ რას ვტანჯავთ, ან ჩვენ რატომ ვხარჯავთ ნერვებსა და ფინანსებს?
და ახლა უპატრონო ბავშვებზე არ იკითხავთ? იზრდებიან ამ გაავებული (ხშირ შემთვევაში, თორემ ალბათ კვალიფიცირებულს (ისემც) რა დალევს) აღმზრდელების ხელში, ადამიანური სითბო მათ არ აქვთ და არიან ღმერთის ანაბარად მიტოვებულები, საზოგადოებას ისინი მაინც არაფერში ჭირდება და არგია და მათი შენახვაც, წლიდან წლამდე ზარალი უფროა, ვიდრე მოგება - თუკი ადრეული ასაკიდან უცხოელებზე გავაშვილებთ, აბორტების რაოდენობაც მოიკლებს (ვის არ უნდა შვილი ამერიკის მოქალაქედ იხილოს) და ქვეყანასაც კარგი გემრილი შემოსავალი ექნება (ავიღოთ ფილიპინების მაგალითი). იმათ კი, ვისაც მოწიფულობამდე არავინ წაიყვანს, მოგვიანებით, ტრანსპლანტატორებად გავყიდით ან ადგილობრივ ბაზარზე მოვიხმართ მაინც.
ახლა ვინმე იტყვის, ამდენი უპატრონო ბავშვი სად გვყავს, კიდევ უცხო ქვეყნები ვამარაგოთო - გვყავს და მერე ცოტა? და თუ ცოტაა, მოვამრავლებთ. როგორ და მივცეთ ლეგალიზება პროსტიტუციას, დავუწესოთ პატიოსანი 20 % და ამით მათაც ავარიდებთ მოპარვის ცოდვას (გადასახადების დამალვა ხომ იგივე მოპარვაა) და თანაც მორალურად მაინც მეძაობას გავუმართლებთ და დავუკანონებთ. წარმოიდგინეთ, რეგიონში პირველები ვიქნებით, სადაც პროსტიტუციის გამო არავინ დაგვიჭერს არც მომხმარებელს, არც მოხმარებულს და (ქვეყნის გარეთ გაშვებას აქვე ადგილზე დატოვება არ სჯობს? იმის არ იყოს, წარმოებაც და პროდუქტიც (აქ უკანონო ბავშვები) ისევ ჩვენ არ დაგვრჩება?) რაკი ერთხელ აქ შემოვიტყუებთ ამძუვნებულ კაცებს, ბარემ სხვა მომგებიანი სერვისიც დავახვედროთ, მე შენ გეტყვი და რეგიონალური ჩამორჩენილობის წყალობით რომელიმე ბიზნესია განვითარებული თუ რა? მაგალითად ნარკოტიკული საშუალებების დეკრიმინალიზაცია - მარტივი ფსიქოლოგიური ამბავია, აკრძალვა სტრესის მოხსნას იწვევს, ჩვენ კი ამასობაში დალხინებული ცხოვრებაც გვექნება და რა სჯობს ამჩემფეხებსგანწყობაზე წამოკოტრიალებულს მამალი გალის „ჭითა პლანის“ გაბოლებას? უცხოელებს უფრო მძიმეც შეიძლება ვატაკოთ, თუ მოკვდებიან და გადასვენების ხარჯების თანხები ისევ ქვეყანაში არ შემოვა? ახლა სათამაშო ბიზნესი? ვარდების მთავრობა იყო და 10 წელი 100 საწარმოს გვპირდებოდა და არ გვაღირსეს, ახლები მოვიდნენ და ახლა ისინი ფაფხურობენ რაღაცებს - 100 საწარმო და ოფლის ღვრა ვის რა ჯანდაბად უნდა? ავაშენოთ 100 კაზინო ყველა რეგიონში - სამუშაო ადგილებიც ბევრი იქნება და შემოსავალიც - ჩამოსულ ტურისტებს დასაძინებელიც ხომ ჭირდებათ, სტრესის მოსახსნელად ღვინო (ნარკოტიკი), დუდუკი (შოუბიზნესი, ათასი სხვა ტაშ-ფანდურა), ქალები (ნუ კაცებიც, მე ამცდეს და ფული მოიტანოს).
ახლა საზღვრებზეც - ნახევარი საქართველო მისი დაუსახლებელი სასაზღვრო ზოლია. არის ადგილები, სადაც მესაზღვრეებიც კი ალაგ-ალაგ დადიან, მივყიდოთ ეს მიწები ჩინელებს და ტერიტორიის დაკარგვის შემთხვევაში, ჩინეთმა იმტვრიოს თავი მეზობელ ქვეყნებთან ომზე.
მე მაინც განსაკუთრებულად ქვეყნიდან გამავალი მდინარეების მოწამვლის იდეა მხიბლავს - წარმოიდგინეთ, სადღაც გაჩიანის ქვევით, ან უფრო ქვევით, წითელ ხიდთან წამლავ მტკვარს და მეზობელ აზერბაიჯანს აიძულებ ნავთობი გაგიიაფოს, ან სულაც განავლიან მტკვარს ერთი-ერთში ცვლი თუნდაც დაბალი ოქტანობის ბენზინში.
მეზობლებზე გამახსენდა და სომხეთს სახმელეთო გასასვლელი მხოლოდ საქართველოსთან რომ აქვს, ამოვუქოლოთ საზღვარი და ორ ათეულ წელში, რაც დასავლეთით დავკარგეთ, შეთხელებულ არმენიაში ჩავიჩოჩებთ ბევრი დავიდარაბის გარეშე.
ფეხბურთში წარმატებას აგრესიული გულშემატკივრით უნდა მივაღწიოთ - წელიწადში 2-3 მოწინააღმდეგე გუნდის გულშემატკივარს მოკლავ და შენ მოედანზე თამაში ყველას შეეშინდება.
კინოინდუსტრია პორნოგრაფიით უნდა ამოიქაჩოს - სამოყვარულო კამერა ლამის ყველა ოჯახში დევს და სექსის ცოდნით კი ისედაც მოგვაქვს თავები.
განათლება უფრო მეტად მიზნობრივი უნდა გახდეს - მეტი თანხა საინფორმაციო ტექნოლოგიებში უნდა ჩაიდოს და სკოლის მოსწავლეებიც კი მოახერხებენ ინტერნეტით ჯიბის ფულის შოვნას.
რწმენას რაც შეეხება, გამოვაცხადოთ საქართველო თავისუფალ რელიგიურ ზონად და მსოფლიოს ყველა სექტანტს და მცირე თუ დიდი რელიგიური კონფესიის ადამიანს მივცეთ საშუალება ყოველთვიური გადასახადის სანაცვლოდ ამა თუ იმ მხარეში დასახლდეს. ამით საზღვრებსაც გავიმაგრებთ და დებორდერიზაციის შემთხვევაში საერთაშორისო ჭყლოპინსაც ავტეხთ, რელიგიურ უმცირესობებს გვიჩაგრავენო. მთელი მსოფლიო ფეხზე დაგვიდგება.
და ასე შემდეგ. დაუსრულებლივ.
დრო არ ითმენს მეგობრებო, ჩვენი ეროვნული თვითშეგნების ვექტორი პოლიტიკური კურსის მიხედვით კი არა, ფასეულობათა გადაფასების მიხედვით უნდა მივმართოთ სიახლისკენ.
მთავარი ხომ პრაგმატული აზროვნებაა.



Wednesday, May 22, 2013

რამდენიმე შეკითხვა იძულებით აცრებზე



გთხოვთ, გაითვალისწინეთ, რომ პოსტი მომზადებული არაა ექიმის მიერ და გამოხატავს საზოგადოების 2 ნაწილის აზრს: ვინც მომხრეა აცრების და ვინც ეწინააღმდეგება იძულებით იმუნოზაციას



დედამიწაზე რამდენიმე მილიონი ტიპის ბაქტერიაა. ბევრი მათგანი ჩვენს სხეულზე და ჩვენში ცოცხლობს. მათ შორის ვირუსებიც.
ვირუსი ესაა სიცოცხლის უმარტივესი ფორმა და წარმოადგანს რაღაც გენეტიკურ კომპიუტერული პროგრამის ანალოგს. ისინი ცისფერი ბურთულაკებია, რომლებიც მოხვდებიან რა ადამიანის ორგანიზმში, მხოლოდ ამის შემდეგ იწყებენ გამრავლებას და შეტევას ორგანიზმზე.

როდესაც ვირუსი უჯრედში ხვდება, აპროგრამირებს ისე, რომ ეს უკანასკნელი თვითონვე იწყებს ვირუსების „წარმოებას“, თავად კი კვდება.
ყველაფერ ამას ძლიერი ბუნებრივი ანტივირუსული დაცვის სისტემა სჭირდება, რომელიც სწრაფად მოდის აზრზე  და იწყებს არა ვირუსის წარმოებას, არამედ განადგურებას. სწორედ ამ მიზანს ემსახურება ადამიანის ორგანიზმის ბუნებრივი იმუნური სისტემა, რომელიც ლიმფოციტების სახითაა წარმოდგენილი.
ლიმფოციტები ძლიერი უჯრედებია, რომლებიც ანტისხეულებს გამოიმუშავებს და სხეულში შეჭრილ ვირუსებს სწრაფად ანადგურებს.

დღემდე, დედამიწაზე არ შექმნილი ისეთი ძლიერი ხელოვნური ანტივირუსული პრეპარატი, როგორიც ლიმფოციტებია.
მაგრამ მაინც, კაციობრიობის ისტორიამ გამოიგონა ვირუსებთან ბრძოლის ხელოვნური საშუალებაც, ვაქცინაცია (რომლის ჩანასახებს ჯერ კიდევ ძველ ჩინელებთან, ინდოელებთან ვხვდებოდით - ისინი დაავადებული ადამიანის გახრწნილი ორგანიზმიდან აღებულ უჯრედოვან ქსოვილებს ფხვნილში ურევდნენ და ჯანმრთელ ადამიანს ასუნთქებდნენ, რათა ამ უკანასკნელს მსუბუქ ფორმაში გადაეტანა დაავადება). ვაქცინაცია მოდის სიტყვიდან „ვაკა“ - ძროხა. პირველი პრეპარატი, რომელიც ექიმ ჯეიმსს მიეწერება, სწორედ „ძროხის ყვავილის“ სახელითაა ცნობილი (ცხოველს ხელოვნურად აავადებდნენ და ამის მერე, მუტირებულ მაგრამ შედარებით იოლ ფორმას ხელოვნურად უშვებდნენ ადამიანის ორგანიზმში).

მე-19 საუკუნიდან მოსახლეობის იძულებითი ვაქცინაცია ძალას იკრებს და მთელ მსოფლიოში „სტანდარტი“ ხდება (თუმცა იყვნენ გამონაკლისებიც, მაგალითად ქალაქი ლესტერი ბრიტანეთში, სადაც ირგვლივ გამეფებული ეპიდემიის დროს ქალაქმა არათუ უარი თქვა ვაქცინაციაზე, არამედ მასობრივი დემონსტრაციებით ზოგადად ვაქცინაცია გააპროტესტა. სასწაული იყო ის, რომ ვირუსული ეპიდემია სწრაფადვე გაქრა).
მეოცე საუკუნის შუა წლებამდე ვაქცინაციის აუცილებლობამ ლამის სავალდებულო სახეც მიიღო. ადამიანი, ვინც აცრას არ იკეთებს, ხშირად ლექციებზე, სკოლაში, ბაღში დაშვებული არაა. ხდება მისი „გარიყვა“, როგორც პოტენციური ვირუსომატარებლისა (ეს არა მხოლოდ ადამიანებს, ქვეყნებსაც შეეხოთ, მაგალითად ჩინეთი).

მოგვიანებით, მეცნიერთა გარკვეული ჯგუფი იწყებს აცრების საწინააღმდეგო გამოსვლებს. ისინი ამტკიცებენ, რომ აცრა, რიგ შემთხვევაში არათუ დაავადების პრევენციას, საერთოდ იმუნური სისტემის დანგრევას იწვევს (რადგან ანტისხეულები ებრძვიან არა ბუნებრივ, არამედ ხელოვნურ სხეულებს - შედარებისთვის, ძროხას რომ პლასტმასის ბალახი აძოვო და მერე რძეს ელოდო). ამ აზრის მომხრეები იყვნენ ისინიც, ვინც არა ზოგადად აცრას, არამედ ყველას აცრას ეწინააღმდეგებოდნენ (და არგუმენტად მოყავდათ მაგალითი, როდესაც ძველი ტრადიციის მიხედვით, ყვავილით დაავადებულ ბავშთან 10 სხვა ჯანმრთელი ბავშვი მიყავდათ, რომ მათ ბუნებრივი სახადი მოეხადათ, მაგრამ ათიდან ხშირად მხოლოდ 1-2 თუ ავადდებოდა), მათი აზრით, მასობრივი აცრა დანაშაულია იმდენად, რამდენადაც ზოგიერთი ადამიანი მედეგია ამათუიმ დაავადების მიმართ და მისი ხელოვნური იძულებითი დაავადება (აცრისას ადამიანს მსუბუქად აავადებენ, რომ ორგანიზმმა ანტისხეულები გამოიმუშაოს), შეიძლება სხვა, გვერდითი დაავადებების გამომწვევი აღმოჩნდეს.

ამ თეორიის მომხრე ბოლო წლებში ბევრი ქვეყანა, მათ შორის იაპონიაცაა, სადაც უკვე მასობრივ ჯგუფურ იმუნიზაციას აღარ ატარებენ, არამედ მხოლოდ დეტალური გენური გამოკვლევების შემდეგ იღებენ გადაწყვეტილებას რომელი დაავადების მიმართ შეიძლება კონკრეტულ ადამიანს ჩაუტარდეს კონკრეტული ვაქცინაცია.
ვაქცინაციის მოწინააღმდეგეები ამტკიცებენ, რომ აცრა დამატებითი დატვირთვაა იმუნური სისტემისთვის, რომელსაც ისედაც უწევს გამუდმებული ბრძოლა ანტისხეულებთან, ამ დროს კი აცრა, ხელოვნური ვირუსის შეყვანა (და თან ხშირად ერთდროულად რამდენიმე დაავადების საწინააღმდეგოა ეს აცრა) მის დემობილიზაციას იწვევს (ეს იმას ჰგავს, მცირერიცხოვან არმიას, რომელიც თავისივე მსგავსთან იბრძვის ხელოვნურად დაუპირისპირო ათჯერ უფრო დიდი ჯარი, რომელსაც არა ერთ, არამედ რამდენიმე ფლანგიდან შეუსევ) და ესაა ბრძოლა არა დაავადების, არამედ ადამიანის ბუნების წინააღმდეგ (რადგან სათითაოდ ყველა დაავადებასთან გამკლავება თუ არ გაუჭირდებოდა ორგანიზმს, ერთდროულად ბევრთან გასწორება ძალიან ძლიერი ორგანიზმისთვისაც წარმოუდგენლად რთულია).

ამ აზრის მომხრეები განსაკუთრებით ეწინააღმდეგებიან აზრს იმის შესახებ, რომ თანამედროვე ტენდენციით, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია სუსტი და ავადმყოფი ბავშვების აცრა, რადგან პრეპარატის გვერდითი მოვლენების სრული გათვალისწინებით, ფაქტობრივად შეუძლებელია აცრა სუსტი ბავშვი და ეს მის ჯანმრთელობისთვის დამანგრეველი არ აღმოჩნდეს. „თუ შენ არ იცი როგორ ვითარდება ბავშვის ორგანიზმი, უფლება არ გაქვს მასზე ცდები ატარო“ - ამტკიცებს ექიმების ნაწილი.

არის შეხედულება, რომ პოსტსაბჭოურ ქვეყნებში ვაქცინაციის კალენდარი დამახინჯებულია და ბავშვის ორგანიზმის ნორმალურ განვითარებას უშლის ხელს (მაგალითად, სამშობიარო სახლშივე კეთდება ჰეპატიტ ბ-ს და ტუბერკულოზის საწინააღმდეგო აცრები, რაც ექიმთა ნაწილის აზრით, ნაადრევია). ამ ვერსიის მომხრეები, ითხოვენ კალენდარმა გადაიწიოს რამდენიმე წლით და ბავშვის აცრა მოხდეს (გარდაუვალი აცრების გარდა) 3-5 წლის მერე.

ისინი ამტკიცებენ, რომ სტატისტიკის მიხედვით, ყველაზე მეტი ლატალური შემთხვევა დაფიქსირებულია ცოფის და დიფტერიის აცრების შემდეგ (სიკვდილიანობის გარდა, ეს აცრა მოქმედებს ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე და ბავშვის ორგანიზმითვის, განსაკუთრებით თუ ის სუსტი და ნაკლებგანვითარებულია, ძალიან რთული გადასატანია) სწორედ ამიტომ ამ აცრაზე დიდი ხანია უარი თქვა იაპონიამ, შვედეთმა, ნორვეგიამ და ბევრმა სხვა ცივილიზებულმა ქვეყანამ.

კიდევ ერთი მოწინააღმდეგეები, რომლებიც აპროტესტებენ გაუაზრებელ და ქაოტურ აცრებს  ამტკიცებენ, რომ ისინი წინააღმდეგნი არიან არა თავად აცრის, არამედ აცრის სპეციალური გენეტიკური გამოკვლევების გარეშე (ეს საკმაოდ ძვირი სიამოვნებაა და საეჭვოა საშუალო ფენის ადამიანმა თავს უფლება მისცეს გენეტიკური გამოკვლევა ჩაუტაროს ბავშვს). ქაოტური აცრების მოწინააღმდეგეები (ძირითადად ამ რიცხვს იმუნოლოგები მიეკუთვნებიან), თვლიან, რომ არაკომპეტენტურმა ექიმებმა (პედიატრებმა, პოლიკლინიკის ექიმებმა თუ სპეციფიკური განათლება ინფორმაცია არ აქვთ ბავშვის იმუნურ სისტემაზე) თავს უფლება არ უნდა მისცენ განურჩევლად ყველა აცრან გულდაგულ გამოკვლევის გარეშე. თავიანთ აზრს ისინი ასაბუთებენ იმითაც, რომ 90-იანი წლებიდან რიგ განვითარებად (ძირითადად მესამე დონის) ქვეყნებში, ექიმების მხრიდან მშობლების დარწმუნების (აცრან ყველა ბავშვი ყველა დადგენილი წესით და პრეპარატით) სანაცვლოდ, მათი ეკონომიკური დაინტერესებაც უნდა მოხდეს.

შედარებით ნეიტრალურად განწყობილი პედიატრები და იმუნოლოგები გამოსავალს შერჩევითი სახის აცრებში ხედავენ. მათი თქმით, საჭიროა მოხდეს შედარებით რთული და შედარებით მსუბუქი დაავადებების კლასიფიკაცია და მხოლოდ ამის მიხედვით აიცრას ბავშვები. (მათი რჩევით, ყბაყურის ბუნებრივ პირობებში გადატანა ორგანიზმისთვის მძიმე სტრესი არაა და არც რაიმე საშიშროებას წარმოადგენს განსხვავებით, ვთქვათ, B-ჰეპატიტისგან, მითუფრო თუ დედა ამ ვირუსის მატარებელია).

ბევრი ექიმი დაჟინებით მოითხოვს გადაიხედოს ჩვენში დამკვიდრებული საბჭოთა სტანდარტი ყველა ბავშვს ერთნაირად განურჩევლად ერთი წამალი ამერიკაში დამკვიდრებული წესით, როდესაც აცრამდე (მაგალითად ჰეპატიტზე) ხდება არა მხოლოდ ბავშვის ჯანმრთელობის, არამედ მშობლების ჯანმრთელობის მონაცემების შეგროვებაც და ყველა მათგანს ინდივიდუალურად, სხვადასხვა დოზით და აუცილებლად ამინოგლობულინის დამატებით ცრიან.

აცრების მომხრეებიც და მოწინააღმდეგეებიც ადასტურებენ იმ ფაქტს, რომ არ არსებობს სტატისტიკა, რომელიც მოსახლეობას მიაწვდის მონაცემებს რამდენი %-ია აცრების შედეგად დაავადებული და გარდაცვლილი ბავშვებისა. ამ სტატისტიკის გაკეთება იმ მხრივაც რთულია, რომ რიგი აცრებისა, მოქმედებას იწყებს დღეების, კვირების მერე და დადასტურება იმსა, რომ ლატალური შედეგი სწორედ აცრის ბრალია, რთული დასადგენი ხდება.

ვაქცინა, ჯერ ლაბორატორიაში მუშავდება, შემდეგ ხდება მისი გამოცდა ცხოველებზე, შემდეგ ადამიანზე (შეთქმულების თეორიის მომხრეები შორს მიდიან და თვლიან, რომ ცხოველსა და ადამიანს შორის კიდევ ერთი რგოლია - მესამე სამყაროს ქვეყნები). თუ რომელიმე ეტაპზე ვაქცინამ არ იმუშავა, ხდება მისი დაწუნება, მაგრამ რადგან ვაქცინის შედეგების ნახვა დროში გაწელილი პროცესია, ხშირ შემთხვევაში, პრეპარატი ბაზარზე შედის და მხოლოდ გახშირებული სიკვდილიანობის და უკუჩვენების შემდეგ ხდება წამლის უკან გამოწვევა (რა თქმა უნდა ამას ფარმაცევტული კომპანიები ჩუმად და ყოველგვარი აჟიოტაჟის გარეშე აკეთებენ). მესამე სამყაროს ქვეყნებში კი (ჩვენ მაგალითზე ეს კარგად შეგვიძლია განვიხილოთ) ხდება ისეც, რომ ჯანდაცვის საერთაშორისო ორგანიზაციის მიერ წუნდებული პრეპარატი წლების განმავლობაში გამოიყენება და სახელმწიფო მას სრულიად უსასყიდლოდ გადასცემს მომხმარებელს (ამიტომაცაა ჩვენში დამკვიდრებული პრაქტიკა პოპულარული, როდესაც უფასო აცრების პარალელურად, „შინაური“, „კეთილმოსურნე“ ექიმი ჩურჩულით გირჩევს შეიძინო არა ინდური პრეპარატი, არამედ ბელგიური ფასიანი). ამის მაგალითია ამერიკაში, 50-იან წლებში მასობრივი აცრების შედეგად აღმოჩენილი პოლიმელიტის საწინააღმდეგო ვაქცინის უარყოფითი შედეგები, როდესაც პრეპარატში აღმოაჩინეს (წლების მერე) ძლიერი იმუნოდამთრგუნველი ნივთიერება სვ-40, რომელიც კიბოს ძლიერი მაპროვოცირებელი აღმოჩნდა. (სტატისტიკის ეროვნული სააგენტოს მონაცემებს თუ დავუჯერებთ http://cancercontrol.cancer.gov/brp/tcrb/monographs/8/m8_2.pdf ბოლო 100 წლის განმავლობაში, 50-60 იანი წლები ამერიკაში ყველაზე დიდი მაჩვენებლით გამოირჩეოდა კანცერით გარდაცვალების სტატისტიკური მონაცემით. ეს მერე სიგარეტის მწეველების ხარჯზე გაზრდილ სტატისტიკად მოინათლა).

აცრისას, ორგანიზმში პრეპარატი პირდაპირი სახით, სისხლში გადადის და ამით ორგანიზმს საშუალება აღარ ეძლევა უცხო ანტისხეულებს ებრძოლოს და იმუნური თავდაცვა გამოიმუშავოს. იმ პირობებში, როდესაც არის ეჭვი, რომ ამ პრეპარატებში დიდი რაოდენობითაა ფარმადეგინი, ალუმინიუმი ვერცხლისწყალი, რომლებიც ანტისხეულებთან ერთად პირდაპირ შედის ორგანიზმში.
აცრებისას, პრეპარატებში გვხვდება დიდი რაოდენობით ტოქსინები და გენმოდიფიცირებული პროდუქტები.
(ფენოლი - მაღალი ტოქსინობის ნივთიერება, რომელიც მიიღება ფისისგან. ამ ნივთიერებას შეუძლია გამოიწვიოს შოკი, სისუსტე, კონვულსია, თირკმელების სრული პარალიზება, გულის უკმარისობა და ბოლოს - სიკვდილი. ფენოლი ცნობილი პროტოპლაზმური შხამია. ის ძლიერ ტოქსიკურია. მისი სხეულში მოხვედრა ფაგოციტოზს და შესაბამისად პირველად იმუნურ რეაქციას ახშობს, ასე რომ, ვაქცინები, რომლებიც ფენოლს შეიცავენ არათუ ხელს უწყობენ, პირიქით - უშლიან იმუნიტეტის გაძლიერებას.)

ყველაფერ ამის ფონზე, ექიმთა ნაწილი და ფრთხილი მშობლები, მოითხოვენ არა ზოგადად აცრების სრულ აკრძალვას, არამედ პრეპარატების დეტალურ, ძირფესვიან შემოწმებას, რათა თავიდან იქნეს აცილებული ყოველგვარი „შემთხვევითობა“ და მესამე ქვეყნებისათვის ჩვეულებრივი უკუ ჩვენებების რიცხვმა იკლოს. ეს ყველაფერი იმის ფონზე, რომ როგორც წესი, არც ერთი ექიმი არასოდეს აღიარებს საკუთარ შეცდომას და დაუდევრობას, რიგით ქართველს კი იმის ფინანსური საშუალება არ გააჩნია, მაღალგანვითარებული სახელმწიფოს მოქალაქეებივით საკუთარი შვილი ექსპერიმენტის მსხვერპლი არ გახადოს, ბედისწერას არ მიანდოს არა მხოლოდ პირმშოს, არამედ ქვეყნის მომავალიც და ძვირადღირებული დნმ-გამოკვლევის შედეგად არ მიიღოს გადაწყვეტილება აცრას თუ არა ამა-თუ-იმ დაავადების წინააღმდეგ შვილი. ხოლო აცრისას, იგი ფაქტობრივად დარწმუნებული უნდა იყოს (რაც ჩვენ რეალობაში პრაქტიკულად გამორიცხულია), რომ მის შვილს ზუსტად იმავე პრეპარატს უშხაპუნებენ კანქვეშ, რასაც რომელიმე მაღალგანვითარებული ქვეყნების მოქალაქეების შვილებს, რომ პრეპარატების შერჩევა არა რომელიმე მოსყიდული თუ უგულისყურო ექიმის გემოვნების საკითხი, არამედ სახელმწიფო შერჩევის, ჯანდაცვის სამინისტროს არაზერელე სკრუპულოზურად შესწავლილი გამოკვლევის და დასკვნის შედეგია. საქმე ხომ არა დასაკლავად გამზადებულ ხბოებს და გოჭებს - ჩვენ შვილებს, ადამიანებს ეხებათ.









Monday, May 20, 2013

F63.0




F63.0

ხშირად ვფიქრობ ხოლმე, ბაბუაჩემის ბაბუას, დიმიტრის რა სახის მანიები შეიძლება ჰქონოდა მაშინ, როცა არ იყო ყავა, ინტერნეტი, ანტიდეპრესანტები, სერიალები, ნარკოტიკი, აზარტული თამაშები, კომპიუტერული თამაშები და ასე შემდეგ.

რაზე იყო დამოკიდებული იმისი ბაბუა და რის გარეშე ვერ იცხოვრებს ჩემი შვილთაშვილი?

ხომ ასეთი პრიმიტიული კითხვებია და მაინც, ვისაც გიფიქრიათ როგორი დათვლადია ჩვენი მიდრეკილებები, როგორ პროგნოზირებადად ვავსებთ ვიღაცის ყულაბას, როგორ მექანიზებული ხდება სამყარო, მიხვდებით, რომ ჩვენი თავისუფლება ხშირად ილუზორულია.

ნუთუ ასეთი მართულები ვართ, თუ ცივილიზაციის განვითარებამ მოიტანა ის, რომ ნებით თუ უნებურად, ჩვენი ქცევა, გადაწყვეტილება, ნებელობა მიჯაჭვულია უამრავ ერთი შეხებით უვნებელ, ხშირად ჩვენი შეფასებით სასარგებლო რაღაცეებს.

ბოლო რამდენიმე წელია, დილით ყავის დალევის გარეშე არსად გავდივარ. როგორც წესი, დღის განმავლობაში კიდევ რამდენიმე ჭიქას ვსვამ და ეს იმის ფონზე, რომ აქაური ყავა გულის რევის შეგრძნებას იწვევს ჩემში. მაგრამ არ ვიცი ჩვევაა თუ მართლა აქვს კოფეინს დამოკიდებულება - ყავის გარეშე არ შემიძლია. (მათემატიკურ ფორმულას თუ გამოვიყვანთ, საშუალო ფასის ყავა 22 ლარი მაინც ღირს, ერთი 100 გრამიანი შეფუთვიდან 50 ჭიქა გამოდის. ვთქვათ დღეში 1 ჭიქას ვსვამ, 365 დღეზე 7.3 ქილაა, ანუ წელიწადში 160.6 ლარი)

კოფეინიზმი (კოფეინზე დამოკიდებულება) ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული სენია. ამ სენით ჯერ კიდევ 19-ე საუკუნეში ბალზაკი იტანჯებოდა (ალბათ დღეში 25 ჭიქაზე მეტმა ყავის დალევამ მოუღო ბოლო საწყალს), თანამედროვე ადამიანი კი თითქმის წარმოუდგენელია რიტუალის გარეშე - ყავა და სიგარეტი.

სიგარეტი მეორე სენი, რომელიც პრაქტიკულად მოუშორებელია, თუ განსაკუთრებული ძალისხმევა არ ჩადო ადამიანმა.

რასაც ცვენ ვეწევით, სინამდვილეში ის არცაა კლასიკური გაგებით „სიგარეტი“, ანუ თამბაქო. ესაა სხვადასხვა კონცენტრატებით (მე ეჭვი მაქვს ისეთი ნივთიერებებითაც, რაც მძიმე დამოკიდებულებას იწვევს) გაჯერებული ზღვის ბალახი. ეს ამბავი დაახლოებით იმას გავს, მენაგვეებს ნაგვის გადაყრაში ფული კი არ გადავუხადოთ, გამოვართვათ.

სიგარეტდამოკიდებულებას გარდა ესთეტიკური უსიამოვნებისა, ზნეობრივი უსიამოვნებაც ახლავს თან. თუ დაკვირვებიხართ, მწეველი ადამიანი (მცირე გამონაკლისების გარდა, ვალდებულად არ თვლის თავს სიგარეტის მოსაწევად შენობის გარეთ გავიდეს, ან მანქანა გააჩეროს, გადავიდეს და ისე მოწიოს. ხშირად, მწეველები ეწევიან ისეთ მცირე სივრცეში, როგორიცაა ლიფტი, მინიკუპერი, სამუშაო დაწესებულების ერთი ბეწო სამზარეულო და ამ ადამიანებს არ უჩნდებათ განცდა, რომ ეს ვინმეს არა მხოლოდ აწუხებს, აზიანებს კიდეც. მე ეჭვი მაქვს, რომ ასეთი უნამუსობა მხოლოდ იმ კონცენტრატებს შეუძლიათ გამოიწვიონ, სიგარეტში რომ ურევენ, თორემ ასეთივე ლოგიკით, არავითარი მორალური დანაშაული არ იქნება იგივე ლიფტში გაკუებაც (ვაღიაროთ, სიგარეტის სუნი, არამწეველებისთვის არანაკლებ ზიზღისმომგვრელია). გარდა ზემოთჩამოთვლილი უსიამოვნებებისა, მწეველი ე.წ. „ფინანსური ძროხაა“ თამბაქოსმწარმოებელი კომპანიებისათვის. ჩავთვალოთ, რომ საშუალო სტატისტიკური მწეველი, დღეში 1 კოლოფ იაფფასიან (2 ლარიან) სიგარეტს ეწევა. წელიწადში ეს 730 ლარია. თუ დავუშვებთ, რომ ადამიანი შეიძლება 10 წელიც კი ეწევა სიგარეტს, ეს 7300 ლარი გამოდის. საკუთარ ფილტვების კიბოში გადახდილი 7300 ლარი.

მაგრამ გარდა ამ ფიზიოლოგიური დამოკიდებულებისა (ვისაც არ გვჯერა შეთქმულებების თეორიების), ვეჭვობ, რომ ყველა მანიას ფსიქოლოგიური ასპექტიც უნდა ახლდეს თან (მაგალითად, მიიჩნევა, რომ მწეველებში სუბლიმირებული წოვის რეფლექსი დომინირებს და ესაა ვერდანებების თავი და თავი - ადამიანი ინფანტილობიდან ვერაა გამოსული, გაზრდილი არ არის. იქნებ ამის გამოა, რომ თანამედროვე სამყაროში, ბიზნეს გარიგებების დადებისას, ხშირად აქცევენ ყურადღებას მწეველია თუ არა ახალი პარტნიორი), კერძოდ, ჩემტვის ყოვლად აუხსნელი ფენომენია ძალზე გავრცელებული ინტერნეტ დამოკიდებულება. ცნობილი ამერიკელი ფსიქიატრის, ჯერალდ ბლოკის აზრით, ეს ისეთი ტიპის დამოკიდებულებაა, რომელიც წარმოადგენს ტიპიურ კომპულსიურ-იმპულსიურ დარღვევას, რომელიც აუცილებლად უნდა იქნეს შეყვანილი ფსიქიატრიის სახელმძრვანელოებშიც, რათა უკეთ მოხდეს ამ მოვლენის შესწავლა.

დოქტორმა ბლოკმა ინტერნეტ-დამოკიდებულება განსაზღვრა, როგორც ”კომპიუტერული თამაშებით, ინტერნეტ-პორნოგრაფიითა და ელექტრონული ფოსტით ზედმეტი გატაცება”. როგორც სხვა დამოკიდებულებების შემთხვევაში, კომპიუტერის მომხმარებელი განიცდის ინტერნეტში შესვლის გადაულახავ და აკვიატებულ სურვილს, მოხსნის სინდრომს (”ლომკა”), ტოლერანტობას, რომელიც ვლინდება სულ უფრო ახალი და უკეთესი აპარატურისა და პროგრამული უზრუნველყოფის შეძენისათვის სწრაფვასა და ასევე, on-line რეჟიმში უფრო მეტი დროის გატარებაში.

დოქტორი ბლოკის სიტყვებით, ინტერნეტ-დამოკიდებული ადამიანები კარგავენ დროის შეგრძნების უნარს, ასევე შეუძლიათ ფიზიოლოგიური მოთხოვნების იგნორირება (უარი ჭამასა და ძილზე). ”დაავადებას” არაიშვიათად ახლავს რეციდივები, და რიგ შემთხვევებში საჭიროებს ფსიქოაქტიური პრეპარატების დანიშვნას ან ჰოსპიტალიზაციას.

ამავე დროს, სპეციალისტების აღნიშნავენ, რომ ზღვარი კომპიუტერის მოხმარების ნორმასა და პათოლოგიას შორის ძალიან მცირეა და ამდენად, აშლილობის დიაგნოსტირება შეიძლება საკმაოდ გართულდეს.
რა თქმა უნდა, ისევ და ისევ ფინანსებთან მივდივართ, უბრალოდ, თქვენი გადასახადების დათვლას აღარ დავიწყებ. ყველას შეგიძლიათ გამოითვალოთ რამდენს უხდით საკუთარ ინტერნეტ პროვაიდერებს.

ინტერნეტზე და კომპიუტერულ თამაშებზე დამოკიდებულება, გარკვეულწილად ჩვენი საზოგადოების განწყობაზე მეტყველებს. ადამიანები ერთმანეთის მიმართ გაუცხოვებულები ვართ. ხშირად, პიროვნების ვირტუალური იმიჯი გაცილებით ხელსაყრელია ჩვენთვისაც და მისტვისაც, ვიდრე რეალური, ხელშესახები ადამიანის.

 რაც შეეხება კომპიუტერულ თამაშებს, ხშირად, თამაშების სიუჟეტური ხაზი იმდაგვარია, რომ რაიმე ბარიერის გადასალახავად, აუცილებელია მოწინააღმდეგის (ბავშვი, ქალი, მოხუცი, ძაღლი) მოკვლა. სადისტურად ცემა ან დასახიჩრება. რა თქმა უნდა, მოზარდის და არა მხოლოდ მოზარდის ფსიქიკა, მგრძნობიარეა მსგავსი „ვარჯიშების“ მიმართ -  წლების განმავლობაში, სხვადასხვა თამაშების მიერ ჩვენი ფსიქიკა მუშავდება და გარკვეულ განწყობას გვიყალიბებს როგორ უნდა მოვიქცეთ სიტუაციურად - წინააღმდეგობისას, მაგრამ რაკი არ შეგვიძლია ადამიანი მოვკლათ ურიგოდ წასვლის გამო (იმისდამიუხედავად, რომ ჩვენი ფსიქიკა მზადაა/განწყობილია გარკვეული მიზნის მისაღწევად გადაღობების გადასალახავად) და ჩვენი ტვინი კი არაცნობიერად პრობლემის მოგვარებას გვთხოვს, გვერთვება ე.წ. დაცვის მექანიზმი, უმიზეზოდ და არაშესაბამისად ვღიზიანდებით, საკუთარ პრობლემებს, წარუმატებლობებს მთავრობას, რელიგიურ ინსტიტუციებს, მეზობლებს, წინაპრებს ვაბრალებთ და უძილობაც აქედან იწყება.

და არა მხოლოდ აქედან. ჩემი დაკვირვებით, ჩვენმა საზოგადოებამ საკუთარი თავის პატივისცემა არ იცის. ჩვენ არ ვუფრთხილდებით საკუთარ უნიკალურ სხეულს (რომელ გამოკვლევებზეა ლაპარაკი, საშუალო ფენის 10 % კი არ დადის ექიმთან, სანამ ლოგინად არ ჩავარდება. სდექ! თუ მწეველი არ ხარ და ყავას არ სვამ, ნუ გამაკრიტიკებ, საამისო ფული არ აქვსო!), არ ვაძლევთ თავს უფლებას რამდენიმე წელიწადში ერთხელ მაინც (არ ვამბობ კურორტზე - ნათესვთან, სოფელში დავისვენოთ). როგორც წესი, უძილობას თანამდეროვე ადამიანი რამდენიმე მეთოდით - სასმელი, ნარკოტიკი და ყველაზე საშიში - სხვადასხვა პრეპარატით, ანტიდეპრესანტით ებრძვის. ამ უკანასკნელს რამდენჯერმე უფრო საშიში დამოკიდებულება აქვს, ვიდრე ნარკოტიკს და სასმელს, რადგან აქ პრობლემა შეფარული და მიჩქმალულია. ის ვინც ანტიდეპრესანტზებზე „ზის“ ვერ ხვდება თავის დამოკიდებულებას, ნაცნობ-ახლობლებმა ეს არ იციან, რადგან სასმლის სუნი არ აქვთ, „კაიფში“ არ არიან. ასეთ პრეპარატებში გადახდილი თანხების დათვლას არ დავიწყებ, უბრალოდ იმას ვიტყვი, რომ ფარმაცევტული კომპანიები ფინანსურად მეორე პოზიციას იკავებენ მსოფლიო ეკონომიკაში.

ექიმებს რომ კითხოთ, ანტიდეპრესიული თერაპია შესაძლოა ყოველთვის პაციენტის სრული გამოჯანმრთელებით არ დასრულდეს, მაგრამ ნებისმიერ შემთხვევაში ამცირებს ადამიანის სულიერ და ფიზიკურ ტანჯვას, მაგრამ რატომღაც არავინ ლაპარაკობს იმაზე, რომ მსგავსი „შემცირება“ პრობლემის აღმოფხვრა კი არა გამწვავებაა. სულიერი ტანჯვა, ფიზიკურისგან განსხვავებით, შეუქცევადი პროცესია. თუკი დაჩირქებულ ფეხზე განვითარებულ განგრენას ამპუტაციით შევაჩერებთ, სულიერ განგრენას ხშირად თვითმკვლელობამდე მიყავს ადამიანი. 

საზოგადოებაში, სადაც ნებისმიერი პრეპარატის შეძენა უპრობლემოდ შეიძლება (ონლაინ, აფთიაქში ურეცეპტოდ) სიურპრიზი არ უნდა იყოს რა სერიოზულ დამოკიდებულებებთან შეიძლება გვქონდეს საქმე.

სამწუხაროდ, ქართული სტატისტიკა ამ მხრივ არ არსებობს, ამერიკის მაგალითზე კი შემიძლია ვთქვა, რომ საიტზე ABC news 2008 წლის 4 იანვრის სტატიაში წერია, რომ ამერიკელების პრეპარატდამოკიდებულება დაახლოებით 2 ჯერ (5.4 მილიონი ადამიანი) მეტია კოკაინის მომხმარებლებთან შედარებით (2.4 მილიონი). და ამ ადამიანების უმეტესობა, პრეპარატებს ღებულობდა არა ტკივილის ან სულიერი დისკომფორტის გამო, არამედ მხოლოდ იმიტომ, რომ ოდესღაც პრობლემის გადასაწყვეტად დალიეს.

გარდა იმისა, რომ ასეთი ადამიანები რისკის ქვეშ დგანან დაავადნენ ციროზით, თირკმლის ცილოვანი დისტროფიით, მიოკარდიოდისტროფიით, ტოკსიკური ენცეპალოფატიით ან ნერვული სისტემის მოშლით, მათი პიროვნების სრული დისფუნქცია მიმდინარეობს. ისინი გაღიზიანებულები არიან კოლეგების, ოჯახის წევრების, ახლობლების მიმართ და სოციუმში დისკომფორტულად გრძნობენ თავს.

ალბათ გამოყოფის ღირსი არცაა ნარკომანია და ალკოჰოლიზმი. ამ საკითხზე ბევრი იწერება და საზოგადოებრივი განწყობაც მეტ-ნაკლებად უარყოფითია როგორც ნარკომომხმარებლის, ისე სასმელდამოკიდებულების მიმართ. უბრალოდ, აქაც დავსძენ, რომ ორივე შემთხვევაში, საქმე გვაქვს დიდ ფინანსურ ინტერესებთან (ნარკობიზნესი ადამიანებით ვაჭრობის მერე მსოფლიოში მეორეა შემოსავლების მხრივ).

სამაგიეროდ, განსაკუთრებული აღნიშვნის ღირსია ლუდომანია - აზარტულ თამაშებზე დამოკიდებულება. თავისი საშიშროებით და საზოგადოებისთვის ზიანის მიყენებით, ის ფაქტობრივად ერთ-ერთი მოწინავეა დამოკიდებულებების თვალსაზრისით. დაავადებათა კოდირების საერთაშორისო სისტემაში, ამ დაავადებას საკუთარი ნომერი F63.0 მიენიჭა.

დიდი ფულის მოგების სურვილი აზარტული თამაშებისკენ ბევრს უბიძგებს, აქედან კი დამოკიდებულებამდე ერთი ნაბიჯია. გასული საუკუნის 70-იან წლებში, სათამაშო აპარატების გაჩენის შემდეგ, ინგლისში უამრავი კინოთეატრი დაიხურა - ხალხს კინოში სიარულს აპარატებთან დგომა ერჩივნა. სადღეისოდ მთელ მსოფლიოში უკვე 5%-ს უტოლდება იმ ადამიანების რიცხვი, რომელთა ცხოვრებაც კაზინოსა და სათამაშო ავტომატებზეა დამოკიდებული. ლუდომანია სოციალური პრობლემაა, რომელიც სერიოზულ საფრთხეს უქმნის მოსახლეობის მნიშვნელოვან ნაწილს.

აზარტული თამაშებისადმი ავადმყოფური ლტოლვა, მართალია, კაცებში უფრო ხშირია, მაგრამ ქალებში გაცილებით მძიმედ მიმდინარეობს. სუსტი სქესი ამ ქსელში სამჯერ უფრო სწრაფად ებმება და ფსიქოთერაპიასაც გაცილებით ძნელად ემორჩილება. მამაკაცებისგან განსხვავებით, ქალები ლუდომანები ზრდასრულ ასაკში ხდებიან და მათ 1-4%-ში დამოკიდებულება ისეთ ფორმას იღებს, ხშირად ფსიქიატრის ჩარევაც კი ხდება საჭირო. ქალებში ლუდომანიას თითქმის ყოველთვის ახლავს თან დეპრესიული აშლილობა, მამაკაცებში კი ალკოჰოლიზმი, ამიტომ გასაკვირი არც არის, რომ ასეთი ადამიანები სხვებზე ხშირად და ადვილად ანგრევენ ოჯახებს, არღვევენ სამსახურში ქცევის წესებს და სამუშაო ადგილსაც ხშირად იცვლიან.

ასეთ ადამიანებს თვითკონტროლი უჭირთ. მიუხედავად იმისა იგებენ თუ აგებენ, მათი მთავარი ვნება თამაშია. რაც დრო გადის, მოთამაშეს მეტი რისკის სურვილი უჩნდება. შეუძლებელია ადამიანი 1 ლარიან ფსონზე წლობით შეჩერდეს და განსაკუთრებით საინტერესოა ის, რომ უმნიშვნელო პროვოკაციაც კი საკმარისია, რომ „ყოფილმა მოთამაშემ“ თამაში გააგრძელოს. ამის საუკეთესო პრევენციად საკანონმდებლო ინიციატივა თუ გამოდგება, რომ მოთამაშეს საშუალება მიეცეს საკუთარი ნებით „გაიშავოს“ კაზინოში/პოკერ კლუბში თავი. გადატანილ იქნეს სათამაშო ბიზნესი დიდი ქალაქებიდან მოშორებით, რაც წამსვლელთა რიცხვს მკვეთრად შეამცირებს.

შსს-ს არაოფიციალური სტატისტიკით, ყოველი მეხუთე ქურდობა ან ძარცვა კაზინოდან ან ტოტალიზატორიდან გამოსული ადამიანების ჩადენილია.
აუცილებელია ადამიანმა მიაგნოს თამაშზე დამოკიდებულების თავდაპირველ მიზეზს, რადგან მხოლოდ შედეგთან ბრძოლით მდგომარეობიდან ვერ გამოვა. მიზეზის დადგენისა და მისი აღმოფხვრის გარეშე თამაშდამოკიდებულებისგან განკურნების შემდგომ შესაძლოა ადამიანს სხვა, არანაკლებ საშიში დამოკიდებულება განუვითარდეს - ალკოჰოლიზმი, ნარკომანია ან, სულაც, კომპიუტერული დამოკიდებულება. ზოგჯერ ამის მიზეზი შინ თუ გარეთ არსებული პრობლემებისგან გაქცევის სურვილია, ზოგი ამ გზით უბრალოდ სტრესს ებრძვის, თავდავიწყებას ესწრაფვის. მცდარია აზრი, რომ ასეთი რამ მხოლოდ სუსტებს ემართებათ - ამ ხაფანგში ხშირად საკმაოდ ძლიერი პიროვნებებიც ებმებიან, განსაკუთრებით კი მამაკაცები.

განსაკუთრებული აღნიშვნის ღირსია სერიალებზე დამოკიდებულება. სერიალდამოკიდებული ადამიანი იწყებს სხვისი განცდებით, სხვისი ემოციებით ცხოვრებას. ის ახდენს ახალი ღირებულებათა სისტემის მიღებას, რომელიც ხშირად მის საკუთართან სრულ დისონანსშია (მაგალითად, იცის, რომ ძმის ცოლთან სექსი ცუდია, მაგრამ სერიალში, მისთვის ძალიან საყვარელი და მისაბაძი კაცი ამას აკეთებს). ასეთ ადამიანს ეწყება შინაგანი გაორება, მერე კი შინაგანი მოთხოვნილებაც მეტი მსგავსი სკანდალური ამბავი შეიტყოს ან გაავრცელოს.

ასეთი ადამიანი (ძირითადად დიასახლისები) სწორი სამიზნეა სარეკლამო ბიზნესისთვის (რეალურად სერიალებს ამისთვის იღებენ, რომ შუალედში რეკლამა ჩაჩხირონ). აიძულო ადამიანი უყუროს შენი რეკლამა და შესაბამისად შენი პროდუქციის პოტენციური მყიდველი გახდეს, ამისათვის ღირს ყველაზე ტაბუირებული თემებით გაჯერებული მდარე თუ მაღალბიუჯეტიანი სერიალი აყურებინო ადამიანს.

სინამდვილეში ხომ ყველა ჩვენი მანია ვიღაცის ფინანსურ წარმატებას ემსახურება?  


Wednesday, May 15, 2013

ბაცაცები


ბაცაცები

დაფიქრებულხართ იმაზე, რომ საქართველოში გოგოს მხრიდან მოფარებულ ადგილზე შეყვარებულთან ჩახუტება უფრო დიდ სირცხვილად ითვლება, ვიდრე ამავე გოგოსგან (ჩავთვალოთ, რომ რომელიმე მარკეტში კონსულტანტი, ან მოლარეა) მომხმარებლის ან დამქირავებლის წონაში, ფასში მოტყუება, ანუ პარვა.

არ ვიცი, მართლა კომუნისტური წყობილების ბრალია (მაშინ რატომ არ აქვთ იგივე მიდრეკილება რუსებს), თუ ჩვენ აღმოვჩნდით განსაკუთრებით მგრძნობიარე მსგავსი სენის მიმართ და უცბად შეგვეყარა, მაგრამ ფაქტია, რომ ლამის ყველანი დაავადებულები ვართ.

აბა რა პარვაა, ავტობუსში ბილეთის არ აღება? ან გაზის, ელექტროენერგიის მრიცხველის გაჩერება (თუ შანსი გვაქვს), ან მომხმარებლის წონაში მოტყუება (100 გრამი ვის დააქცევს?), ოფისიდან ყავა-ჩაის, კალმების, ფურცლების, ფლომასტერების, სტეპლერების, ხანდახან უფრო მსხვილის - ორგანაიზერის სახლში წაღება? რანაირი მოპარვაა, კონსულტანტანტად მომუშავე, სადმე საბითუმოში ნაყიდ სასმელს რომ შეიტან დამქირავებლის მაღაზიაში და ჩუმად გაყიდი? მეზობლის ანტენაზე დაჯდომა პარვა რანაირადაა, არ გადამრიოთ, იმას აკლდება რამე თუ რა? ნუ, ბენზინგასამართ სადგურზე მილიგრამების აცანცვლა, შეიძლება მთლად კარგი არაა, მაგრამ პარვასაც ვერ დავარქმევთ - საწვავი ორთქლდება და მერე ვინ უნდა იხადოს ის სხვაობა?

არადა მორწმუნეები ვართ, ან არ ვართ, მაგრამ მორალის კითხვა გვიყვარს, ვმსჯელობთ სახელმწიფო მოწყობა საპრეზიდენტო მმართველობის უნდა იყოს თუ საპარლამენტო? ამერიკას სირიისთვის უნდა დაერტყა, თუ ჯერ ადრე იყო? მასონები მოდიან თუ არ მოდიან? პასპორტი ჩიპიანი უნდა ავიღოთ თუ უჩიპო? ბოლოსდაბოლოს, ეშველება საწყალ, ცოდვილ იაპონიას თუ არა?

რამდენიმე წლის წინ სკოლაში ვმუშაობდი მასწავლებლად. სხვა მიმდინარე თემებთან ერთად, მეხუთე, მეექვსე, მეშვიდე, მერვე და მაღალსაც კლასელებს ხშირად ველაპარაკებოდი იმაზე, რომ ქუჩაში ნაგვის დაგდება უფრო დიდი დანაშაულია, ვიდრე მათემატიკის ამოცანის ვერ ამოხსნა, რადგან ამ ამოცანას ადრე თუ გვიან ამოხსნი, აი ქუჩაში ნაგვის გადაგდების ჩვევის აღმოფხვრას კი შეიძლება სიცოცხლე შეალიო. ვლაპარაკობდით, ვმსჯელობდით იმაზე, არის თუ არა ქურდობა ტრანსპორტში ბილეთის არ აღება და ბოლოს, ბავშვებთან ერთად, იმ დასკვნამდე მივედით, რომ რაც არ გეკუთვნის, იმის აღება, პარვაა.

ამ ამბავს გაგრძელებაც აქვს. რომ არა გაგრძელება, ერთი სენტიმენტალური გულზე მჯიღი ამბავია: - სკოლაში მოდის, ერთი მოსწავლის მშობელი და ჩივის, რომ ბავშვებს მორალურად ვრყვნი. სასწრაფოდ ადგენენ, ხელებს ხომ არავის ვუფათურებ, ეროტიკულ ფოტოებს ხომ არ ვაჩვენებ, ნარკოტიკი და სასმელი ხომ არ შემაქვს, სიგარეტს ხომ არ ვასაღებ ღერებზე და როცა ჩემი (ამ მხრივ) უდანაშაულობა დგინდება, ირკვევა, რომ ხელოვნების გაკვეთილების გარდა, ჩემ მოსწავლეებს ეთიკურად „ვამუშავებ“, რაც რიგი მშობლებისთვის მიუღებელია. თურმე მისი ღირებულებები სხვანაირია, ის ასწავლის შვილს, რომ (ვაღიარებ ფინანსურადაც უსაბუთებს) სახელმწიფო იმდენად მაღალ გადასახადებს გვიწესებს, ბილეთის არ აღება (მთავარია კონტროლიორმა არ წაგასწროს) არათუ დანაშაული, მოვალეობაა! გაზის მოპარვა? ამ გათახსირებულ რუსებს (ყაზტრანსგაზი მათია) გაზი უნდა მოპარო კი არა, ჯიბიდან ფული ამოაცალო - მადლია!
ჩემმა მეგობარმა, სანატრელი ერთ კვირიანი შვებულება აიღო და გაფლანგა მხოლოდ იმიტომ, რომ ერთ-ერთი წარმატებული სადაზღვევო კომპანიისთვის დაემტკიცებინა - დაზღვევის მიხედვით, წამლებში გადახდილი თანხა, შეთანხმების მიხედვით უნდა ანაზღაურდეს. თანხა კი სასაცილოდ ცოტა იყო - 20 ლარი. მაგრამ ხვდებით, აქ პრინციპზე იყო ლაპარაკი.

ხშირად მიფიქრია, კუთვნილი ხურდის (ერთი, ორი, ხუთი ათი) თეთრის არ მოთხოვნა ან არგამორთმევა ამ ადამიანის მორალური გარყვნა ხომ არაა? ხომ არ ვაჩვევთ და ხომ არ ვეჩვევით, ხომ არ ვეგუებით საზოგადოება, რომ რაც არ გეკუთვნის იმის მითვისება (თუ ის ვთქვათ არც კონკრეტული ვინმეს საკუთრებაცაა) პარვაა? არის თუ არა ეს სენი სენი და მეტიც - დანაშაული. უნდა გაიკიცხოს თუ არა მპარავი, თუ უნდა წახალისდეს?
დაკვირვებიხართ? როდესაც ავტობუსში კონტროლიორი უბილეთო მგზავრს ჯარიმას უწერს, ხალხი მგზავრის მხარეს იჭერს, უნებურად, მაგრამ მაინც, ემოციურად, მაგრამ მაინც.

გერმანიაში, მეტროსთან სოლიდურად ჩაცმულმა გერმანელმა 2 ევრო მთხოვა მეტროსთვის. მე ქართულად გადავთარგმნე, ცრუობს-მეთქი, ვიფიქრე, ჩვენებური მათხოვრების დარად (თუ დაკვირვებიხართ, ფული უნდათ აუცილებლად მომაკვდავი შვილისთვის, დედისთვის - და არასოდეს რატომღაც მამისთვის) მიზეზს იგონებს, გაამართლოს მათხოვრობა, (რადგან გერმანიაში მეტროში შესასვლელად არანაირი ბარიერის გადალახვა არ გჭირდება. ბილეთი გაქვს, ან არ გაქვს - ეს შენი მორალის გადასაწყვეტია) მაგრამ ჩემმა თანამგზავრმა ამიხსნა, რომ შეიძლება ამ კაცს მართლა ამ მიზეზით უნდა ეს 2 ევროო. ცდად ღირდა, მივეცი ფული მან კი ჩემ თვალწინ ერთჯერადი ბილეთი იყიდა და ვაგონში ჩაჯდა. კარგა ხანი ვფიქრობდი, რამ აიძულა ემათხოვრა და არ ემგზავრა უბილეთოდ? ალბათ ის საკუთარ თავში მიძინებულ მპარავს ებრძოდა!

 ბრძენ ინდოელს უთქვამს, ქალი რა ერთხელ გახსნის საგანძურს, მერე ადგება და მიმოაპნევსო! იმედია თქვენც მეთანხმებით, რომ ეს ანდაზა მხოლოდ გოგოს შეყვარებულთან მოფარებულში ჩახუტებას არ ეხება!